Kanada'nın Alberta eyaletinde, eyaletin Kanada'da kalıp kalmayacağına dair bir referandum düzenleneceği duyuruldu. Bu gelişme, ülkenin birliğinin son yıllardaki en önemli sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Eyalet Başbakanı Danielle Smith tarafından yapılan açıklamaya göre, referandumun 19 Ekim'de gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu adım, eyalette uzun süredir dile getirilen ve federal hükümetin Alberta'yı göz ardı ettiği yönündeki hissiyatın bir sonucu olarak öne çıkıyor.
Smith, halka sorulacak sorunun, "Alberta, Kanada'nın bir eyaleti olarak mı kalacak, yoksa Alberta'nın Kanada'dan ayrılıp ayrılmaması konusunda bağlayıcı bir referandum düzenlenmesi için gereken yasal süreci başlatmalı mı?" şeklinde olacağını belirtti. Başbakan Smith, şahsi oyunu Kanada'nın bir parçası olarak kalmaktan yana kullanacağını ifade etti.
Ancak, Alberta'da ayrılıkçı hareketin güçlendiği bir dönemde, yerli halkların yeterince danışılmadığı gerekçesiyle ayrılık referandumu çağrısı yapan bir dilekçenin reddedilmesi, yargısal bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Smith, bu kararın yüz binlerce Albertalının sesini susturamayacağını vurgulayarak, "Alberta'nın geleceğine mahkemeler değil, Albertalılar karar verecek" dedi.
Alberta'nın nüfusu dört milyon civarında. Eyaletin ayrılık yanlısı grupları, Başbakan Smith üzerinde referandum sorusunu oylamaya sunması yönünde baskı oluşturuyordu. Kanada'da daha önce de birlik sorunları yaşanmış, özellikle Quebec'in bağımsızlık oylamaları ülkenin gündemini meşgul etmişti.
Eğer Alberta'da ayrılık yönünde bir sonuç çıkarsa, federal hükümetle uzun ve belirsiz müzakere süreçlerinin yaşanması bekleniyor. Kanada'nın Ayrılık Yasası'na göre, bu tür bir ayrılık sürecinin "net çoğunluk" oyuyla desteklenmesi ve federal parlamentonun onayı gibi şartları yerine getirmesi gerekecek.
