San Martín Ulusal Üniversitesi araştırmacıları, ülkenin en kirli nehirlerinden birini temizlemek amacıyla yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Bu yöntemde, kirli su doğrudan nehre verilmek yerine, bitkiler ve özel materyallerle oluşturulan yapay sulak alanlardan geçirilecek. Bu sayede su, içerdiği kirleticilerin bir kısmından arındırıldıktan sonra nehre ulaşacak.
Yapay sulak alanlar, doğal bataklıkların suyu temizleme prensibini taklit ediyor. Sistem için özel bir zemin hazırlanarak kirleticileri tutabilen malzemeler kullanılıyor. Bu zemine, suyu temizleme özelliği bulunan yerli bitkiler, özellikle sazlık alanlerde yetişen türler dikiliyor. Bitkiler, kökleri aracılığıyla sudaki bazı ağır metalleri ve fazla besin maddelerini emiyor. Zemindeki özel malzemeler ise kirleticilerin sudan ayrılmasına yardımcı oluyor. Bu süreç, suyun nehre ulaşmadan önce doğal yöntemlerle filtrelenmesini sağlıyor.
Araştırmacılar, bu yöntemin tercih edilmesindeki önemli nedenlerden birinin bölgenin coğrafi yapısı olduğunu belirtiyor. Klasik arıtma tesislerinin nehir kıyısına kurulmasının zor olduğu bölgelerde, yapay sulak alanlar doğal çevreyle uyum sağlayabilecek bir alternatif sunuyor. Sistemin ilk testleri laboratuvar ortamında, Reconquista havzasındaki Morón Deresi'nden alınan kirli su ile gerçekleştirildi. 10 litrelik kaplarda farklı zemin ve bitki kombinasyonları kullanılarak yapılan gözlemlerde, 7 ila 14 gün sonunda sudaki nitrat ve fosfat miktarında azalma tespit edildi. Özellikle bitkilerin bulunduğu sistemlerde temizleme etkinliğinin daha yüksek olduğu gözlemlendi.
Çevrede uzun süre kalabilen ve insan sağlığına zarar verebilen krom gibi ağır metallerde de düşüş kaydedildi. Araştırma ekibi, şimdi sistemi daha büyük ölçekte uygulamaya hazırlanıyor. Bir sonraki aşamada 200 litrelik düzenekler kurulacak ve su sürekli akış halinde olacak. Bu, gerçek bir sulak alanda yaşanan süreci daha büyük bir laboratuvar ortamında taklit etmeyi amaçlıyor. Araştırmacılara göre, suyun bitkiler ve özel zeminle temas süresinin artması, temizleme etkisini de güçlendirecek.
Yöntemin bir diğer avantajı, suyun temizlenmesiyle sınırlı kalmaması. Yerli bitkilerden oluşan yeni sulak alanların, zamanla böcekleri, kuşları ve kirlilik nedeniyle bölgeden uzaklaşan diğer canlıları yeniden çekmesi bekleniyor. Projenin başarıya ulaşması halinde, yapay sulak alanların Reconquista dışında, kirlilik yapısına göre zemin malzemeleri ve bitkileri uyarlanarak başka kirli nehirlerde de uygulanabileceği belirtiliyor.
