Vücutta ürik asit seviyesinin yükselmesi, halk arasında hiperürisemi olarak bilinen bir durumdur. Bu durum, vücudun pürin adı verilen kimyasalları parçalaması sonucu oluşan atık ürünün fazlasının atılamamasıyla ortaya çıkar. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, her 5 kişiden birinde görülen bu sorunun sessizce ilerleyebileceğini ve zamanla vücutta birikerek kalıcı zararlara yol açabileceğini belirtti.
Ürik asit seviyelerindeki hafif bir yükseklik bile hiperürisemi belirtisi olabilir. Kontrol altına alınmadığı takdirde, kan ürik asidinin vücutta birikmesi eklemlere, kemiklere ve tendonlara zarar verebilir. Araştırmalar, yüksek ürik asit seviyelerinin böbrek hastalıkları, gut, kalp hastalıkları, karaciğer yağlanması, yüksek tansiyon ve diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkili olduğunu göstermektedir.
Yüksek ürik asit seviyelerinin başlıca nedenlerinden biri, pürinden zengin besinlerin ve içeceklerin aşırı tüketimidir. Bu besinler arasında bezelye, mercimek, fasulye, ıspanak, mantar, kuşkonmaz, sakatatlar, yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren ürünler, deniz ürünleri (somon, karides, sardalya), kırmızı et ve alkol bulunmaktadır. Ayrıca, tansiyon ilaçları veya idrar söktürücüler de ürik asit seviyelerini artırabilir.
Gut hastalığı, sodyum ürat kristallerinin eklemlerde birikmesi sonucu gelişen bir iltihaplanmadır. Genellikle fazla protein ve alkol alımını takiben gece veya sabaha karşı ani ve şiddetli eklem ağrısı ile kendini gösterir. Ürik asit yüksekliğinin belirtileri genellikle belirgin değildir; çoğu kişi gut veya böbrek taşı oluşana kadar durumun farkında olmaz. Gut belirtileri arasında şiddetli eklem ağrısı, kızarıklık, sertlik, şişlik ve sıcaklık hissi yer alır; ağrı en sık ayak başparmağında görülür. Böbrek taşı belirtileri ise belde ağrı, mide bulantısı, kusma, ateş, idrarda kan ve sık idrara çıkma olarak sıralanabilir.
Ürik asit yüksekliği riski erkeklerde, aşırı kilolu bireylerde, alkol tüketenlerde, hipotiroid hastalarında ve ailede öyküsü bulunan kişilerde daha yüksektir. Teşhisi basit bir kan testi ile kolaylıkla konulabilir. Tedavide kalori kısıtlaması, aşırı hayvansal proteinden kaçınma, alkol tüketmeme, bol sıvı alma ve pürinden fakir sebze-meyve tüketimini artırma gibi önlemler yer alır. C vitamini açısından zengin besinler, kahve ve lifli gıdalar da ürik asit seviyelerinin düşürülmesine yardımcı olabilir. En hızlı düşürme yöntemi ise doktor kontrolünde reçeteli ilaç kullanımıdır.
