Genetiği değiştirilmiş bir domuz böbreği, böbrek yetmezliği yaşayan 66 yaşındaki bir hastayı rekor düzeyde dokuz ay boyunca hayatta tutarak, dünya çapında bir ilk olarak insan nakline köprü görevi gördü. Tim Andrews, tip 2 diyabetin neden olduğu son evre böbrek hastalığı nedeniyle ciddi şekilde hastaydı ve beş yıl içinde insan böbreği alma şansı yalnızca yüzde 9 iken, bekleme listesinden çıkarılma veya ölme riski yüzde 40'ın üzerindeydi.
Böbrek nakli, son evre böbrek hastalığı olan hastalar için en iyi yaşam süresi ve kalitesini sunmaktadır, ancak insan organlarına olan küresel talep arzı fazlasıyla aşmaktadır. ABD'deki cerrahlar, Wilma adlı bir Yucatan minyatür domuzundan alınan ve hastanın bağışıklık sistemiyle uyumlu hale getirilmek üzere genetik olarak mühendisliği yapılmış bir böbreği Andrews'a başarıyla nakletti.
Böbrek, Andrews'ı rekor sürede dokuz ay boyunca diyalizden uzak tuttu. Bu süre, daha önce kaydedilen en uzun süre oldu. Böbreğin işlevini yitirmeye başlaması üzerine hastaya ölü bir insan donörden böbrek nakledildi. Bu aynı zamanda bir domuz böbreğinin insan nakli için geçici bir köprü olarak kullanılmasının ilk örneğiydi. Böbrekleri iflas eden milyonlarca insana umut sunan bu gelişmenin ayrıntıları, The Lancet tıp dergisinde yayımlandı.
New Hampshire'dan Andrews, domuz böbreği naklini bir 'mucize' olarak nitelendirerek, "Hayattaydım ve uzun zamandır böyle hissetmiyordum" dedi. Nakil sonrası yemek yapabildiğini, elektrikli süpürgeyle evi süpürebildiğini ve köpeği Cupcake ile uzun yürüyüşlere çıkabildiğini belirtti. Massachusetts Genel Hastanesi'nde 25 Ocak 2025'te yapılan prosedür sırasında çekilen fotoğrafta Andrews, hastane önlüğü içinde görülüyor.
Genetik olarak değiştirilmiş domuz organlarının nakledilmesi uzun süredir organ kıtlığına bir çözüm olarak önerilmektedir. Ancak The Lancet'e göre, 2024'te yaşayan bir insana yapılan ilk domuz böbreği nakli, hastanın ilgisiz kalp sorunları nedeniyle ölmesi üzerine 52 gün sonra sona ermişti ve daha önceki hiçbir çalışma, xenograft sağkalımını iki aydan fazla belgelememişti.
Ocak 2025'teki nakilden önce, Wilma adlı domuzun genomunda 69 düzenleme yapılmıştı. Bu düzenlemelerden bazıları insanlara risk oluşturabilecek virüslerden kaçınmak için tasarlanırken, diğerleri organın insanlarla daha uyumlu hale gelmesini sağlayarak bağışıklık reddi olasılığını azalttı. Massachusetts'te bulunan kar amacı gütmeyen entegre bir akademik sağlık sistemi olan Mass General Brigham'daki nakil ekibi, Andrews'ın genetik olarak düzenlenmiş böbrekle 271 gün yaşadığını ve ardından bir donörden insan böbreği aldığını belirtti.
Ekip, bu durumun yaşayan bir insanda domuz böbreği xenotransplantasyonunu takiben en uzun diyalizsiz sağkalım ve dünya çapında insan böbreği nakline ilk geçiş vakası olduğunu söyledi. Mass General Brigham'daki Transplantasyon Bilimleri Merkezi ve Nefroloji Bölümü'nden Dr. Leonardo Riella, "Organ kıtlığı, şu anda transplantasyonda karşılaştığımız en büyük krizdir" dedi. "Son evre böbrek hastalığı nedeniyle böbrek yetmezliği gelişmiş hastalar için en iyi tedavi seçeneğinin nakil olduğunu biliyoruz, ancak zamanında nakil yapabileceğimiz yeterli sayıda insan organımız yok." Riella, xenotransplantasyonun bu açığı kapatmaya yardımcı olabileceğini, başlangıçta hastaları diyalizden kurtarmak için bir köprü olarak ve potansiyel olarak uzun vadeli güvenlik ve dayanıklılık sağlandıkça kendi başına bir hedef tedavi olarak kullanılabileceğini belirtti.
Yaklaşık altı ay sonra, domuz böbreğindeki kan damarlarında hasar gelişti ve bu durum organ yetmezliğine ilerledi. Böbrek, nakilden dokuz ay sonra çıkarıldı. Diyalize geri döndükten birkaç ay sonra Andrews, ölü bir insan donörden böbrek aldı ve The Lancet'e göre altı aylık takip süresince bu böbrek iyi çalıştı. Domuz böbreğinin insan böbreği naklinin başarılı çalışmasını zorlaştırmadığına işaret eden insan dokusuna karşı yeni antikorlar tespit edilmedi. Hiçbir domuz virüsü veya başka domuz patojeni tespit edilmedi.
Ekip, bunun karşılaştırmalı bir grubu olmayan tek bir hasta olduğunu ve sonucun dikkatli hasta seçimi ve muhtemelen başka yerlerde bulunamayacak yoğun uzman bakımını yansıttığını belirtti. Andrews'ın katıldığı gibi daha fazla klinik deneme gerekecek. Ancak başarı, domuz böbreği nakillerinin, insan böbreği için uzun süre bekleyen diğer insanlar için bir köprü olarak kullanılmasına kapı aralıyor. Riella, "Hastalar buradaki gerçek öncülerdir" dedi. "Bu erken aşama çalışmalara katılmaya istekli olarak öne çıkarak bilimi ilerletiyorlar. Onların güveni ve cesareti olmadan yapabildiğimizi yapamazdık."
