Nepal'in Everest Dağı'nın zirvesine tırmanan dağcı Purnima Shrestha, zirveye ulaştıktan sonra büyük bir tehlikeyle karşılaştı. Shrestha, dağın zirvesinde, deniz seviyesinden 8.000 metrenin üzerindeki ölüm bölgesinde oksijen tüpünün arızalanmasıyla hayatta kalma mücadelesi verdi.
Dünyanın en yüksek noktasına ulaşmanın sevincini yaşayan Shrestha, son oksijen tüpüne uzandığında tüpün boş olduğunu fark etti. Bu durum, mutluluğunu anında paniğe dönüştürdü. BBC Dünya Servisi'ne konuşan Shrestha, "O an 'Burada bir saniye bile fazla kalmak güvenli değil' diye düşündüm" ifadelerini kullandı.
Ölüm bölgesi olarak adlandırılan bu yüksekliklerde insan vücudu oksijen takviyesi olmadan hayatta kalmakta zorlanıyor. Doktor Nima Namgyal Sherpa, bu bölgede oksijen takviyesi olmadan yaklaşık 30 dakika içinde şiddetli irtifa hastalığı belirtilerinin ortaya çıkabileceğini ve bunun ölüme yol açabileceğini belirtti. 1920'lerden bu yana Everest tırmanışlarında 300'den fazla kişi hayatını kaybederken, son tırmanış sezonunda da en az beş kişi yaşamını yitirdi.
İrtifa arttıkça atmosfer basıncı düşer ve akciğerlerin alabildiği oksijen miktarı azalır. Sekiz bin metrenin altında vücut, kalp atış hızının artması ve derin nefes alma gibi uyum mekanizmalarıyla azalan oksijene adapte olmaya çalışır. Ancak ölüm bölgesinde, deniz seviyesinde mevcut olan oksijenin yaklaşık üçte biri solunabilir. Uzmanlara göre, takviye oksijen olmadan sağlıklı bir dağcı bu koşullarda 16 ila 20 saat hayatta kalabilir.
Everest'in ölüm bölgesindeki sıcaklıklar -40 santigrat dereceye kadar düşebilir ve şiddetli rüzgarlar koşulları daha da ağırlaştırır. Soğuk nedeniyle donma yaygın bir risk oluşturur. Vücut ısısı düştüğünde kan iç organlara yönlendirilir ve oksijen eksikliği nedeniyle vücut hücreleri ölmeye başlayabilir. Yüksek irtifa beyin ödemi (HACE) ve yüksek irtifa akciğer ödemi (HAPE) gibi ciddi sağlık sorunları da bu bölgede görülebilir. HACE, beynin şişmesine neden olarak kafa karışıklığı, koordinasyon bozukluğu ve halüsinasyonlara yol açabilirken, HAPE akciğerlerde sıvı birikmesine neden olarak ölümcül olabilir.
