Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen TRT World Forum 2026'da küresel siyasi gelişmeler, uluslararası sistemin karşılaştığı sorunlar ve Türkiye'nin yeni dünya düzenine yönelik yaklaşımını değerlendirdi. Duran, uluslararası sistemin derin bir eksen kayması ve yapısal kriz yaşadığını belirtti. Güç merkezlerinin arttığını ancak ortak kuralların zayıfladığını, küresel rekabetin sertleştiğini ve ortak sorumluluk anlayışının azaldığını ifade etti.
'TEHDİTLER KÜRESELLEŞİRKEN ÇÖZÜMLER MİLLİLEŞMEKTEDİR'
Merkezsizleşen dünyada, insanlığın kaderini etkileyen kararların arttığını ancak bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin zayıfladığını dile getiren Duran, barış alanının daraldığını, konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığını söyledi. Yapay zeka ve dijital teknolojiler üzerindeki hakimiyet yarışının yeni ilişki biçimleri doğurduğunu, tekno faşizm riskinin büyüdüğünü belirtti. Bu tehditler karşısında uluslararası kurumların işlevini kaybettiğini vurgulayan Duran, iklim krizi, göç, salgınlar ve gıda güvenliği gibi küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde tehditlerin küreselleşirken çözümlerin millileştiğini söyledi. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğinin Gazze'de görüldüğünü, yaşanan soykırımın uluslararası sistemin yalnızca krizleri önlemekte değil, barışı, adaleti ve insan onurunu korumakta da yetersiz kaldığını ortaya koyduğunu belirtti. Duran, uluslararası düzenin en büyük paradoksunun, mevcut düzeni aşındıran merkezsizleşme ile daha adil bir düzenin inşasına imkan tanıyabilecek kurucu bir boşluğun aynı anda yaşanması olduğunu ifade etti.
'DÜNYANIN İHTİYACI YENİ BİR SAVAŞIN GALİPLERİ DEĞİL, YENİ BİR BARIŞIN KURUCULARIDIR'
Bugünkü uluslararası manzaranın iki dünya savaşı arasındaki yılları hatırlattığını belirten Duran, büyük güç rekabetinin tırmandığını, ekonomik korumacılığın yayıldığını ve uluslararası kurumların etkisizleştiğini söyledi. İnsanlığın ancak milyonlarca insanın hayatına mal olan bir yıkımdan sonra yeni bir uluslararası mimari kurabildiğini hatırlatan Duran, 3. Dünya Savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemde aynı tarihsel döngüyü yaşamak zorunda olup olmadığımız sorusunu gündeme getirdi. Cumhurbaşkanı liderliğinde bu soruya verilen cevabın açık olduğunu belirten Duran, tarihin tekerrür etmek zorunda olmadığını, büyük bir yıkımdan önce yeni bir mutabakat kurmak ve bunun siyasi iradesini göstermek gerektiğini vurguladı. Dünyanın ihtiyacının yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucuları olduğunu dile getiren Duran, geçmişte büyük bir savaştan sonra yapılan kurumsal yenilenmeyi bugün barış içinde gerçekleştirmenin çağın en önemli siyasi imtihanı olduğunu sözlerine ekledi.
'BUGÜN DÜNYANIN FARKLI AKTÖRLERİ REFORM İHTİYACININ ARTIK ERTELENEMEYECEĞİNİ GÖRÜYORLAR'
Daha dengeli bir güç dağılımı, daha kapsayıcı bir temsil, ortak sorumluluk ve buna dayanan yeni bir uluslararası düzenin inşasını esas aldıklarını ve bunun kurucu bir çoğunlukla yapılması gerektiğini belirten Duran, dünyanın farklı aktörlerinin ertelenen reform ihtiyacının artık ertelenemeyeceğini gördüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı'nın 'biz demiştik' demek yerine sabırla 'Gelin bu dünyayı birlikte kuralım' çağrısını yinelediğini söyledi. Bu sorumluluğun birçok boyutu olduğunu, bir boyutunun da diplomasinin fikri ve kurumsal zeminini güçlendirmek olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak forum diplomasisi ile zirve diplomasisine katkı sunmaya çalıştıklarını anlatan Duran, İstanbul zirveleriyle uluslararası iletişim ve güvenlik gündemine yön veren tartışmaları İstanbul'da buluşturduklarını kaydetti. NATO zirvesi kapsamında Münih Güvenlik Konferansı ve SETA Vakfı işbirliğiyle düzenlenen 'Müttefikler Ankara'da' programında küresel güvenliğin geleceğini, Türk Devletleri Teşkilatı zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Türk Dünyası Diyalog Forumu'nda ise Türk dünyasının ortak geleceğini ele aldıklarını ifade etti. Gelecek ay Afrika-Türkiye zirvesi sırasında benzer bir forumun hayata geçirileceğini sözlerine ekledi.
