Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan yeni bir kanun teklifi, milyonlarca ev kadınının sosyal güvence ve emeklilik hayallerini gerçeğe dönüştürmeyi hedefliyor. Ülke ekonomisinin görünmeyen ancak önemli bir parçası olan ev içi emeğin yasal bir zemine oturtulması amaçlanıyor. SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın detaylarını paylaştığı teklif, ev kadınlarının emekliliği ve ev hizmetlerinde çalışanların iş güvencesi gibi konularda önemli yenilikler getiriyor.
Mevcut iş mevzuatının yalnızca ücretli çalışanları kapsadığını belirten Karakaş, ev işleri ve bakım hizmetleri sunan kadınların emeğinin göz ardı edildiğini vurguladı. TÜİK'in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması'na göre, kadınların ev işleri ve bakıma ayırdığı sürenin erkeklere göre çok daha fazla olması, bu düzenlemenin gerekliliğini ortaya koyuyor. Bu durumun kadınları yaşlılıkta yoksulluğa sürüklediğini ifade eden Karakaş, yeni kanun teklifinin bakım yükünü kamunun asli görevi haline getirdiğini belirtti.
Kanun teklifine göre ev kadınlarının sosyal güvenceye erişimi için şu adımlar planlanıyor: Evdeki bakım ve temizlik emeği sigortalılık süresinden sayılacak. Ev kadınları Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı olacak ve emeklilik ile sağlık primleri Hazine tarafından karşılanacak. Ek prim ödeyerek emekli maaşını yükseltme imkanı da sunulacak. Ayrıca, geçmişte sigortasız geçirilen süreler için geriye dönük borçlanma hakkı tanınacak. Kadınlar 55 yaşında emekli olabilecek ve emekli aylığı bağlama oranı yüzde 90'a kadar çıkabilecek. İş göremezlik durumunda ise yüzde 70-80 oranında malullük aylığı bağlanacak. Ev kadınları ve aileleri, Genel Sağlık Sigortası'ndan (GSS) ücretsiz yararlanacak.
Düzenleme, ev hizmetlerinde çalışanları da kapsayacak. İş Kanunu'ndaki "Ev hizmetlerinde çalışanlar bu kanuna tabi değildir" maddesi yürürlükten kaldırılacak. Bu çalışanlar kıdem tazminatı ve yıllık izin hakları gibi tam İş Kanunu güvencesine alınacak. 30 günü aşan ev işleri için yazılı sözleşme zorunlu hale getirilecek ve mobbing, taciz gibi durumlara karşı koruma sağlanacak. Ev sahipleri, cam silme gibi riskli işler için koruyucu ekipman temin etmekle yükümlü olacak.
Sürekli bakım verenler için de düzenlemeler öngörülüyor. Bakım verenlere, maaş kesintisi olmaksızın yılda en az 30 gün ücretsiz geçici izin hakkı tanınacak. Bu kişilere ayrıca ücretsiz psikolojik ve hukuki destek sağlanacak. Belediyelere ise kreş, mola evi ve yaşlı bakımevi açma zorunluluğu getirilecek.
