Amazon yağmur ormanlarının altında yapılan yeni bir LIDAR araştırması, antik döneme ait yüzlerce gizli yapıyı gün yüzüne çıkardı. Elde edilen veriler, bölgedeki antik medeniyetin daha önce tahmin edilenden çok daha büyük olduğunu ve zirve döneminde milyonlarca insana ev sahipliği yapmış olabileceğini gösteriyor.
MÖ 600 ile MS 850 yılları arasında Amazon'un güneybatısında varlık gösteren Aquiry medeniyeti tarafından inşa edilen, hendeklerle çevrili devasa geometrik toprak yapılar (geoglifler), uluslararası bir ekip tarafından LIDAR teknolojisi kullanılarak haritalandırıldı. Helsinki Üniversitesi'nden arkeo-antropolog Martti Parssinen liderliğindeki ekip, havadan lazer taramalarıyla yağmur ormanlarının altına gizlenmiş yapıları tespit etti.
Araştırmacılar, bölge genelinde 4 bin 497 kilometrekarelik alanı tarayarak, bunlardan 396'sı ilk kez tespit edilen toplam 432 toprak yapı belirledi. Taranan alanın tüm Amazon bölgesinin yüzde 3'ünden azını kapsaması, söz konusu medeniyetin yayılım alanının boyutları hakkında önemli ipuçları veriyor. Bilim insanları, Aquiry medeniyetinin zirve döneminde, MS 200 civarında, 183 bin kilometrekarelik bir alana yayıldığını tahmin ediyor.
Bu verilere dayanarak, bölgede 24 bin ile 30 bin arasında toprak yapının bulunabileceği ve nüfusun 1,2 milyon ila 3 milyon arasında değiştiği değerlendiriliyor. Aquiry kültürünün, tek bir krallık veya imparatorluk yerine, ortak geleneklere sahip topluluk ağlarından oluştuğu belirtiliyor. Evlerin ahşap yapısı günümüze ulaşmasa da, törensel ve siyasi toplanma alanları olarak kullanılan derin hendekli yapılara geniş yolların bağlandığı kaydediliyor.
LIDAR bulguları, Amazon yağmur ormanlarının el değmemiş bir doğaya sahip olduğu yönündeki geleneksel algıyı da değiştiriyor. Araştırmacılar, MS 200 yıllarında bölgenin mısır, manyok, kabak ve pamuk tarlalarıyla çevrili yerleşim alanlarından oluştuğunu; çevredeki ormanların ise meyve ve fındık ağaçlarıyla insan eliyle yönetildiğini belirtiyor. MS 850 civarında ortadan kaybolan Aquiry medeniyetinin yok oluş nedenleri ve sonraki süreçlere ilişkin araştırmalar devam ediyor. Çalışmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlandı.
