İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda bugüne kadar en az 45 işçinin hayatını kaybettiği, yüzlerce işçinin yaralandığı ve binlercesinin sağlığının bozulduğu belirtildi.
Türk Metal Sendikası'nın, işçilerin can ve sağlık güvenliğinin sağlanması, iş güvenliği önlemlerinin alınması, ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi ile iş barışının oluşturulması konularında çaba harcamadığı ve somut adımlar atmadığı ifade edildi. Sendikanın bu konularda herhangi bir açıklama bile yapmadığı vurgulandı.
Sendika yöneticilerinin duyarsızlığına örnek olarak, 21 Ekim 2026'da H.D.'ın (55) yüksekten düşerek, faciadan dört gün önce 5 Kasım 2026'da ise E.E.'nin (20) ilk iş gününde iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu hayatını kaybetmesi gösterildi. Sendika yönetiminin bu ölümlerin ardından tek bir açıklama yapmadığı, taziye mesajı yayımlamadığı veya başsağlığı dileğinde bulunmadığı kaydedildi. Patron Mehmet Rüştü Başaran'ın ise yalıda olduğu bilgisi paylaşıldı.
9 Kasım'daki facianın ardından sendika genel merkezinin kısa bir sosyal medya açıklaması yapmakla yetindiği, facianın üzerinden 5 gün geçtikten sonra gelen tepkiler üzerine Aliağa'ya gidilerek fabrika önünde yazılı açıklama yapıldığı belirtildi. Türk Metal Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Mürsel Öcal'ın okuduğu metinde “Artık susmayacağız” denildiği ancak sendika yönetiminin reaksiyonunun bu açıklama ile sınırlı kaldığı ifade edildi.
Sendikanın, patlamanın ardından fabrika önünde acılarını yaşayan işçileri susturmaya çalıştığı, bir sendika görevlisinin işçilerin içeri girmesini istediği, bunun üzerine işçilerin tepki göstererek arbede yaşandığı aktarıldı. Sendikanın, faciaya rağmen işçileri çalışmaya zorladığı iddia edildi. Faciadan sonra fabrikadaki arama, kurtarma, onarma ve soruşturma süreçlerine rağmen işleyişin sürdürüldüğü ve işçilerin çalışmaya zorlandığı belirtildi. Yaşadıkları acı ve travmaya rağmen işçilerin cenaze törenlerine katılmak, ailelere taziye ziyaretinde bulunmak ve yaralı arkadaşlarına destek olmak için beş gün ücretli izin kullanmak istedikleri ancak işverenin bunu kabul etmediği ve sendikanın bu konuda devreye girmediği kaydedildi.
Sendikanın, can güvenliği sağlanana kadar çalışmadan kaçınma hakkının kullanımı yönünde bir girişimde bulunmadığı ifade edildi. Yaklaşık 6 bin kişinin çalıştığı HABAŞ'ta işçilerin yarısının taşeron şirketlere bağlı ve sendikasız olduğu, sendika yönetiminin buna da seyirci kaldığı belirtildi. İşçilerin çoğunluğunun 35 bin lira maaş alabildiği, 12 saate varan fazla mesailerle ücretlerinin 45 bin liraya yükselebildiği, ağır, sağlıksız ve can güvenliğinin olmadığı işlerde çalışan emekçilerin açlık sınırının altında yaşam mücadelesi verirken sendikanın şartları iyileştirme görevini yerine getirmediği kaydedildi.
İşyerinde 15 yılını dolduran işçilerin maaşının 80 bin liraya yükselince fabrika yönetiminin işten çıkış-giriş işlemi yaparak bu işçilerin maaşlarını 35-45 bin lira seviyelerine düşürdüğü, bu aşamada tazminat haklarını ellerinden almaya veya budamaya çalıştığı ancak sendika yönetiminin buna ses çıkarmadığı belirtildi.
Bağımsız Maden İş Sendikası ve Umut Sen Örgütlenme Sorumlusu Başaran Aksu, Türk Metal Sendikası'nın işverenle entegre bir sendikal yapıya sahip olduğunu ve sarı sendikacılığın en eski ve güçlü örneğini temsil ettiğini söyledi. Aksu, DİSK ve Hak İş ile aralarında 10 yıl önce varılan centilmenlik anlaşması nedeniyle Aliağa'daki işçilerin sendika değiştiremediğini, sendika yönetici ve iş yeri temsilcilerinin seçiminde işçilere söz hakkı tanınmadığını, temsilcilerin sendikanın genel merkezi tarafından atandığını belirtti. HABAŞ'ta 20'den fazla taşeron şirketin yer almasının sendikanın buna yol açtığını ve bu işe ortak olduğunu gösterdiğini ifade eden Aksu, Türk Metal Sendikası Sendika İşçi Sağlığı Kurulu'nun gözlem ve denetim görevini yapmadığını, kanuna göre riskli gördüğü durumda işçilere çalışmadan kaçınma hakkını kullandırmadığını ve HABAŞ'taki iş cinayetlerinde Türk Metal Sendikası yetkililerinin de hukuki sorumluluğu olduğunu, yargılanmaları gerektiğini savundu.
Ege İşçi Birliği Temsilcisi Yücel Memiş, 2015'teki metal fırtınayı hatırlatarak, Bursa'daki Oyak Renault fabrikasında çalışan işçilerin düşük ücret artışlarını ve Türk-İş'e bağlı Türk Metal Sendikası'nı protesto etmek amacıyla büyük bir üretim durdurma ve direniş eylemi başlattığını belirtti. Memiş, bu eylemin sadece işverene değil, Türk Metal İş Sendikası yönetimine de tepki olarak ortaya konduğunu, çünkü o dönemdeki toplu iş sözleşmesinin işçiden yana değil, sermayeden yana tavır aldığının somut göstergesi olduğunu söyledi. Umudunu kestikleri sendikayı devre dışı bırakarak kendi kurdukları komitelerle ve meclislerle fabrikada süreci yönettiklerini ifade eden Memiş, Türk Metal Sendikası'nın bu genel tavrının HABAŞ'ta da görüldüğünü, HABAŞ işçilerinin sendikaya öfkeli ve tepkili olduğunu, Türkiye'deki sarı sendikalar listesinin başında yer aldığını sözlerine ekledi.