🇺🇸 USD 50,58₺ ▲0.13%
🇪🇺 EUR 55,49₺ ▲0.05%
🥇 ALTIN 5.827₺ ▼2.84%
₿ BTC 3,14M₺ ▼2.74%
20 Kasım 2026, Cuma |
Bilim

Caretta Caretta Gümüş'ün Rotası İklim Değişikliğine Uyum Gösterdi

Deniz kaplumbağası Gümüş'ün yaklaşık 780 gün süren sıra dışı yolculuğu, küresel ısınmaya adaptasyonun bilimsel kanıtlarını sunuyor. Prof. Dr. Onur Candan, Gümüş'ün 50 yıl sonrası için öngörülen rotaları izlediğini belirtti.

İmza: Manşet Ajans Bilim Servisi Yayın: 👁 1,067
Caretta Caretta Gümüş'ün Rotası İklim Değişikliğine Uyum Gösterdi

Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, Caretta Caretta Gümüş'ün izlediği yolculuğun, deniz kaplumbağalarının 50 yıl sonra öngörülen rotaları takip etmeye başladığını gösterdiğini belirtti. Bu durumun, küresel ısınmanın etkisiyle değişen deniz yüzey suyu sıcaklıklarına karşı adaptasyon geliştirdiklerinin bir işareti olduğu ifade edildi.

Ordu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi'nde görevli Prof. Dr. Candan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) deniz kaplumbağalarına takılan uydu takip cihazlarından elde edilen verilerle göç davranışları ve iklim değişikliğinin etkilerine dair önemli bulgulara ulaşıldığını söyledi. EKAD ve TÜPRAG Metal Madencilik işbirliğiyle yürütülen "Miner Turtle (Madenci Kaplumbağa)" Projesi kapsamında, 12 Temmuz 2024'te Antalya'nın Manavgat ilçesi Kızılot Sahili'nde Altın ve Gümüş isimli iki caretta carettaya uydu takip cihazı takılarak denize salındığı kaydedildi.

Kaplumbağalardan Altın'ın beklenen göç rotasını takip ederek Afrika'nın kuzeyine ulaştığı aktarıldı. Gümüş'ün ise sıra dışı bir yolculuk sergileyerek Akdeniz'in açık sularına yöneldiği, Ege Denizi'nin güneyindeki Kerpe Adası'nda mola verdiği, buradan İtalya'nın Sicilya Adası'na, ardından Tunus'un Hammamet Körfezi'ne ulaştığı bilgisi paylaşıldı. Gümüş'ün burada göç yolculuğunu tamamlaması beklenirken yoluna devam ettiği belirtildi.

Prof. Dr. Candan, Gümüş'ün Afrika kıyıları boyunca batıya ilerleyerek Gazze Şeridi'ne ulaştığını, Mısır'daki Bardawil Gölü ve Ras el-Bar şehri açıklarında bir süre kaldıktan sonra yeniden hareket ettiğini aktardı. Sicilya kıyılarına dönen Gümüş'ün Tiren Denizi'ne yöneldiği, Sardunya Adası'nın batısındaki Cagliari'ye doğru ilerlediği, adanın güneyinden Cezayir'in Skikda açıklarına geçtiği ve Balearik Denizi'nde kısa süreli hareketlerinin ardından İspanya'nın Torrevieja açıklarına ulaştığı ifade edildi. Ağustos sonlarına doğru İspanya açıklarında Gümüş'ten alınan sinyallerin kesildiği ve takiplerinin sona erdiği belirtildi. Candan, "Gümüş bizi çok şaşırttı. Her defasında bir noktada duracağını düşünürken yolculuğunu hiç sonlandırmadan devam etti. Onu yaklaşık 780 gün izleyebildik, artık takip edemiyoruz." dedi.

Uydu takip çalışmasının önemli bilimsel sonuçlar ortaya koyduğunu vurgulayan Candan, şunları kaydetti: "Gümüş, caretta carettalarla ilgili deniz yüzey suyu sıcaklığını baz alarak yapılan çevresel modellemelerde 50 yıl sonrası için öngörülen rotalardan birini takip etti. Bu da deniz kaplumbağalarının küresel ısınmaya karşı adaptasyon göstermeye başladığını açık bir şekilde ortaya koydu." Candan, Akdeniz Deniz Kaplumbağaları Konferansı'na katılan diğer ülkelerdeki bilim insanlarının da carettalarda beklenenin dışında göç davranışları gözlemlediğini ve kışlama alanlarında uzun süre kalmadıklarını bildirdiklerini belirtti. Bu durumun, hayvanların küresel ısınmaya karşı adaptasyon geliştirmeye başladığını gösterdiği ifade edildi.

Deniz kaplumbağalarının göç rotalarının tespit edilmesinin, uluslararası koruma çerçevesinde kullanılan alanların belirlenmesi açısından da önem taşıdığına dikkati çeken Candan, "Bu alanların bilimsel olarak ortaya konulması, koruma çalışmalarının altyapısını oluşturuyor." diye konuştu. Deniz kaplumbağalarının göç rotaları, göç davranışları ve yuvalama sezonlarının başlangıç ve bitiş tarihlerinin deniz yüzey suyu sıcaklıklarıyla doğrudan ilişkili olduğunu anlatan Candan, sözlerini şöyle tamamladı: "Bu hayvanların ellerinde takvimi yok. Yuvalama sezonlarını sıcaklık verilerini takip ederek belirliyorlar. Son yıllarda yuvalama sezonları mayıs ayının başına doğru kaydı. En fazla yuvalama yapılan ayı artık tek bir ay yani temmuz olarak görmüyoruz. Artık haziran ayında da temmuz ayındaki kadar yuvalama yapılıyor. Mayıs ayında önceki yıllara göre yuva sayısı artıyor. Hayvanlar küresel ısınmanın etkilerini bize açık bir şekilde gösteriyor."

İlgili Haberler

📊 Döviz Kurları
🇺🇸 USD
50,5767₺ ▲0.13%
🇪🇺 EUR
55,4859₺ ▲0.05%
🇬🇧 GBP
66,2837₺ ▲0.25%

Hava Durumu

⛅
21.6°C
Parçalı bulutlu
Hissedilen
19.8°
Min/Max
16°/22°
Nem
65%

♈ Günün Burçları

20 Kasım 2026