Havacılığın öncü isimlerinden ve NASA astronotu olma fırsatı reddedildikten yarım asır sonra uzaya giden en yaşlı kadın unvanını alan Wally Funk, 87 yaşında hayatını kaybetti.
Funk, Çarşamba akşamı Teksas'ın Grapevine şehrindeki bir yaşam destek tesisindeki dairesinde huzur içinde vefat etti. Yakın arkadaşı ve şehir meclis üyesi Duff O’Dell, Funk'ın yanında olduğunu ve son zamanlarda birkaç kez düştüğünü, bacağında bir enfeksiyon olduğunu belirtti. O’Dell, Funk'ın durumunun ağırlaştığını ifade etti.
Grapevine şehri adına Wally Funk'ı tanıtmaktan gurur duyduklarını belirten O’Dell, Funk'ın havacılık ve uzay keşfindeki engelleri aşarak nesillere ilham verdiğini ve azim, kararlılık ve mükemmellik sembolü olmaya devam ettiğini söyledi.
1 Şubat 1939 doğumlu olan Funk, yedi onyıldan fazla havacılığa adanmış, dünyanın en başarılı kadın pilotlarından biri olmuş ve nihayetinde uzaya seyahat etme hayalini gerçekleştirmiştir. Stephens College'da uçuş ehliyetini alan Funk, Oklahoma State University'de eğitimine devam etmiş, özellikle havacılık takımlarıyla bilinen Flying Aggies'e katılmıştır. Bu dönemde erkekler kadar, hatta daha iyi manevralar yapabildiğini belirtmiştir. Ardından, ABD askeri üssünde tek kadın uçuş eğitmeni olarak görev yapmıştır.
Funk, 1961'de NASA'nın Kadınlar Uzayda programına gönüllü olmuştur. Bu özel fonlu program, ABD'nin en iyi kadın pilotlarının astronot olup olamayacağını test etmeyi amaçlamıştır. Mercury 13 olarak bilinen 13 kadın pilot, uzay çağının başlangıcında NASA'nın erkek astronot kadrosuyla aynı titiz fiziksel ve psikolojik testlerden geçmiştir. Funk, programı tamamlayan en genç kadın olmuş ve kendisinin erkeklerden daha iyi ve daha hızlı çalıştığı kendisine söylenmiştir.
Funk, Mercury 13 testlerinden biri kapsamında 10 saat 35 dakika boyunca duyusal yoksunluk tankında kalarak ünlü astronot John Glenn'i geride bırakmıştır. Ancak NASA tarafından onaylanmayan program, kadınların uzayda yer alıp alamayacağına dair şüpheler üzerine iptal edilmiştir. Glenn, kadınların uzay programına dahil edilmesinin 'istenmeyen' olabileceğini belirtmiştir.
Bunun yerine, ayrı olarak test edilen yedi erkek astronot, NASA tarafından ilk astronotları olarak seçilmiştir. Bunlar arasında 1961'de ilk Amerikan uzay uçuşunu gerçekleştiren Alan Shepard ve 1962'de Dünya'nın yörüngesinde dönen ilk Amerikalı olan Glenn yer almıştır.
Funk, NASA'nın astronot kadrosuna kabul edilmek için sonraki yıllarda birkaç kez deneme yapmış ancak mühendislik derecesi olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. NASA, 1978 yılına kadar kadın astronot kabul etmemiştir. Funk, bu durumla ilgili olarak, NASA ile dört kez iletişime geçtiğini ancak kimsenin kendisini kabul etmediğini belirtmiştir. Hiçbir şeyin yoluna girmesine izin vermediğini, 'Wally, sen bir kızsın, bunu yapamazsın' deseler de 'Ne olduğın önemli değil. İstersen yapabilirsin' dediğini ve daha önce hiç kimsenin yapmadığı şeyleri yapmayı sevdiğini ifade etmiştir.
Bu duruma rağmen uçmaya devam eden Funk, New Mexico'nun Taos şehrinde bir uçuş okulu işletmiş, özel olarak havacılık dersleri vermiş ve Federal Havacılık İdaresi ile Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu'nda ilk kadın müfettiş olarak görev alarak kazaları incelemiştir. Toplamda 19.600 uçuş saatinin üzerinde deneyime sahip olan Funk, 3.000'den fazla kişiye özel ve ticari uçak uçurmayı öğretmiştir. 2020 tarihli anı kitabında havacılığın hayatının tamamı olduğunu, bunu yiyip içtiğini yazmıştır.
NASA için uçuş yapamasa da, 2021 yılında 82 yaşındayken Amazon kurucusu Jeff Bezos'un Blue Origin roketiyle uzaya gitme şansı bulmuştur. O dönemde uzaya çıkan en yaşlı kişi olmuş, ancak bu rekor daha sonra sırasıyla 90 yaşında uzaya çıkan oyuncu William Shatner ve Amerika'nın ilk siyahi astronot adayı Ed Dwight tarafından kırılmıştır. Funk, uzaya giden en yaşlı kadın unvanını korumuştur. Bezos, Funk'ı kendisi ve iki kişiyle birlikte Blue Origin roketinde 'onurlu bir konuk' olarak seçmiştir. Bu uçuş 11 dakika sürmüştür.
