Migren, başın tek tarafında zonklayıcı şiddetli ağrıyla seyreden bir baş ağrısı türüdür. Bu durumun temelinde kan damarlarının daralması yatmaktadır. Stres, hormonal değişimler, güçlü kokular ve bazı yiyecek-içecekler migreni tetikleyebilmektedir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülen migren, toplumda yaygın olup yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürmektedir.
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, migren atağı henüz başlamadan vücudun verdiği sinyallerin fark edilmesiyle alınacak önlemlerin atağı tamamen durdurabileceğini veya şiddetini ciddi oranda azaltabileceğini belirtti. Prof. Dr. Uludüz, migren atağı başlamadan önce alınması gereken önlemleri sıraladı.
Boyunda hafif gerilme, gözlerde dolgunluk hissi, esneme, huzursuzluk veya yorgunluk gibi belirtiler fark edildiğinde derhal harekete geçilmelidir.
- Ortam Değişikliği: Bulunulan ortamı değiştirmek ve mümkünse temiz hava almak önemlidir. Beynin oksijenlenmesi migrenli beyin için kritik öneme sahiptir. Havasız ortamlarda ağrı daha kolay şiddetlenebilir.
- Sıvı Tüketimi: Susuzluk, migrenin sık karşılaşılan ancak göz ardı edilen bir tetikleyicisidir. Bir bardak suyun yavaş içilmesi bile ağrının şiddetini azaltabilir.
- Atıştırmalık Tüketimi: Uzun süreli açlık da migreni tetikleyebilir. Bir avuç kuruyemiş, birkaç zeytin veya bir elma gibi küçük bir atıştırmalık kan şekerini dengeleyerek migrenli beynin sakinleşmesine yardımcı olur.
- Ekranlardan Uzaklaşma: Telefon, bilgisayar ve televizyon gibi ekranlar migren atağını kötüleştirebilir. Gözleri zorlayan sürekli ışık ve uyarılar beyin gerginliğini artırır.
- Sessiz ve Loş Ortam: Mümkünse sessiz, loş bir odaya geçmek, ışığı kısmak ve sesleri azaltmak migrenli beynin sakinleşmesine yardımcı olur. Yatıp dinlenmek veya gözleri kapatıp uzanmak, beynin uyarı yükünü azaltabilir. Ense veya alına hafif serin bir uygulama yapmak da bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir.
- Çene ve Omuz Gevşetme: Atak yaklaşırken dişleri sıkmak ve omuzları kaldırmak gibi bilinçsiz hareketler görülebilir. Çeneyi serbest bırakmak, omuzları bilinçli olarak gevşetmek ve derin nefes almak migren eşiğini yükseltebilir.
- Doğru Nefes Alma Teknikleri: Hızlı ve yüzeysel nefes yerine, burundan yavaşça alınıp ağızdan uzun verilmesi sinir sistemine sakinlik mesajı göndererek atağın şiddetini azaltabilir.
Baş Ağrılarında Egzersizin Rolü
Yapılan araştırmalar, hafif egzersizlerin migren ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltabileceğini göstermektedir. Yürüyüş, yüzme veya ip atlama gibi aerobik egzersizler, migrenin koruyucu tedavisinde faydalı olabilir.
Migren Atağında Kaçınılması Gereken Hatalar
Migren atağı başladığında panikle yapılan bazı yanlışlar ağrıyı daha da uzatabilir:
- Kendini Zorlamak: Toplantıyı bitirme veya işi tamamlama gibi düşüncelerle ağrıyı görmezden gelmek, atağın daha güçlü gelmesine neden olur. Migren geldiğinde durmak, tedavinin bir parçasıdır.
- Ekrana Bakmaya Devam Etmek: Işık, hareket ve sesin beyin uyarıcı etkisi, ağrıyı derinleştirir.
- Aç veya Susuz Kalmak: Atak sırasında su içmeyi unutmak veya mide bulantısı nedeniyle hiçbir şey yememek migreni kötüleştirir.
- Gürültülü ve Kalabalık Ortamlarda Bulunmak: Sessizlik ve sakinlik migren için önemlidir. Gürültü ve kalabalık, sinir sistemini daha da gerer.
