Ermenistan'ın başkenti Erivan'da düzenlenen ve yaklaşık 200 ülkenin delegelerinin katıldığı müzakerelerde, yeni bir doğa anlaşması üzerinde anlaşmaya varıldı. Ancak, finansman konusu çözüm bekleyen önemli bir sorun olarak kaldı.
Cumartesi sabahı, görüşmelerin planlanan bitiş saatinden saatler sonra, ülkeler yeni bir eylem planının ana hatlarını nihayet kabul etti. Toplantı başkanı Hambardzum Matevosyan, anlaşmayı "Tamamdır. Mükemmel" sözleriyle duyurdu. Dört yıl önce, aynı ülkeler doğanın gerilemesini durdurma ve tersine çevirme taahhüdünü içeren dönüm noktası niteliğinde bir anlaşma imzalamıştı. 2022'deki Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi anlaşması, on yılın sonuna kadar dünyanın kara ve denizlerinin %30'unu koruma altına almak gibi 24 hedef içeriyordu.
Ülkeler, acil eylem çağrısında bulundu. Bilim insanlarına göre, insan faaliyetleri nedeniyle türlerin doğal oranların 100 katı hızla yok olduğu altıncı toplu yok oluş olayı yaşanıyor. Ancak Birleşmiş Milletler'e göre, bu 24 hedeften sadece birinin başarılması bekleniyor. Bu haftaki anlaşmanın bir parçası olarak ülkeler, hedeflerin gerisinde kaldıklarını kabul etti.
Çevre kuruluşu Fauna & Flora'dan Catherine Weller, "Çok heyecan verici veya ayrıntılı olmasa da, ülkelerin anlaşmaya varabilmesi iyi bir haber," dedi. Weller, doğanın tüm yaşam için, ekonomilerimiz ve refahımız için kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, "2030'a kadar bir rota düzeltmesi olmadan ilerleyemeyiz," diye ekledi. Bu görüş, The Wildlife Trusts CEO'su Craig Bennett tarafından da desteklendi. Bennett, BBC News'e yaptığı açıklamada, "Hala korkunç bir kayıp görüyoruz ve bu, küresel ekosistemlerin çöküşünü tehdit ediyor. Bu durumun ne kadar ciddi olduğu konusunda kelimelerimiz tükeniyor," dedi. Ancak Bennett, "daha iyi haber ise, işlerin tersine çevrilmesinin yollarını gösteren dünya çapında pek çok örnek olması" diye ekledi.
Ülkeler, 252 milyon hektarlık (623 milyon dönüm) bozulmuş araziyi koruma altına aldı; bu alan Grönland'dan daha büyüktür. Sadece geçen ay WWF, filleri, yeşil deniz kaplumbağalarını ve kaplanları içeren türlerin kurtarılmasını başaran koruma çabalarını övdü. Mavi yüzgeçli orkinosun geri dönüşü, doğanın iyileşebileceğini gösteriyor.
Ülkeler, bu çabaları hızlandırmanın önündeki ana engelin para olduğunu kabul etti. 2022'de, on yılın sonuna kadar doğa iyileştirme çabalarına 30 milyar dolar (22,4 milyar £) katkıda bulunacaklarını ve özel kaynaklardan ek 170 milyar dolar mobilize edeceklerini kabul ettiler. Ancak yıllar sonra, birçok ülke uluslararası yardımı savunma bütçelerine ve tekrarlanan enerji şoklarıyla başa çıkmak için yönlendirdiğinden, hedeflere ulaşmak için gereken taahhütler gerekli oranda değil. Bu toplantıda, Leonardo DiCaprio'nun Re:wild organizasyonu da dahil olmak üzere hayırseverlerden gelen yarım milyar dolarla birlikte 1 milyar doların üzerinde bir meblağ taahhüt edildi.
Uluslararası Çevre ve Kalkınma Enstitüsü'nden araştırmacı Anna Ducros, çevreye zararlı sanayilere verilen sübvansiyonları azaltma taahhütlerinde ilerleme kaydedildiğini belirtti. Ducros, "Somut bir örnek, hükümetlerin doğaya özellikle zararlı olan büyük ölçekli balıkçılığa, örneğin trol balıkçılığına sübvansiyon sağlamasıdır," dedi. Müzakerelere katılan Ducros, "Şu anda hükümetlerin iki kat ödeme yaptığı bir durumla karşı karşıyayız. Doğa ve iklim harcamalarını artırmaları gerektiğini biliyorlar, ancak aynı zamanda doğaya zarar veriyorlar," diye ekledi.
Çevrede bulunan genetik materyali kullanan özel şirketlerin bağış yapması için daha önce kurulan Cali Fonu gibi özel bir finansman mekanizması kuruldu. Yıllık 3,6 milyar dolara kadar gelir elde edilebileceği tahmin ediliyordu; ancak toplantının başında sadece 10.000 dolar taahhüt edilmişti. Bennett'in de kabul ettiği gibi, bu konudaki ilerleme yetersizdi; gönüllülük esası, şirketler üzerinde baskı kurmayı zorlaştırıyor. Bennett, "Zengin biyoçeşitliliğe sahip ülkeler ve genetik materyalden para kazanmaya çalışan şirketler olduğunda, bu şirketler bu topluluklara ödeme yapmalıdır. Bu tartışmalı olmamalıdır," dedi.
Gündemdeki daha kolay konulardan biri, doğanın durumu hakkındaki bilimsel raporların onaylanmasıydı. Ancak Suudi Arabistan ve Rusya'nın da dahil olduğu küçük bir grup ülkenin bu süreci engellediği bildirildi. Fransa Ekolojik Geçiş Bakanı Monique Barbut'un AFP haber ajansına göre, "Bilime yönelik saldırılar beni çok rahatsız etti," dedi. Gelecek ay ülkeler yıllık iklim konferansı COP31'de bir araya gelecek. Kendi bilimsel organı IPCC de geçen ay kendi bilimsel raporlarını geçirme ve finansman sağlama konusunda benzer zorluklarla karşılaştı.
