2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı çerçevesinde, kentsel dönüşüm süreçlerinde yaşanan hukuki sorunların çözümüne yönelik önemli adımlar atılacak. Bu kapsamda, kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanması zorunlu hale getirilecek ve dönüşüm uygulamalarında karşılaşılan ihtilafların daha hızlı çözülmesi için ihtisas mahkemeleri kurulması planlanıyor.
Türkiye'nin önemli bir bölümünün deprem gibi afetlere karşı riskli durumda olması nedeniyle, standartlara uygun olmayan yapı stokunun yenilenmesine yönelik çalışmalar hızlandırılacak. Bu çerçevede, afetlere karşı dirençli yerleşim alanları oluşturmak amacıyla kentsel dönüşümü teşvik eden programlar ve toplumsal farkındalığı artırıcı faaliyetler önceliklendirilecek.
Mevcut durumda, 6306 sayılı Kanun kapsamında 59 ilde 292 riskli alan belirlenmiş durumda. Riskli yapı tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış 1696 kurum ve kuruluş faaliyet gösteriyor. Bugüne kadar 1 milyon 480 bin bağımsız birimin riskli olduğu tespit edilirken, dönüşüm kapsamına alınan toplam bağımsız birim sayısı 2 milyon 761 bine ulaştı. İstanbul'daki "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında ise 70 bin 416 bağımsız birim için 86,7 milyar lira destek sağlandı.
Program, kentsel dönüşüm uygulamalarının şehirlerin dokusuna ve kimliğine uygun olarak yerinde gerçekleştirilmesini hedefliyor. Bu doğrultuda, farklı kentsel sorunlara yönelik bütüncül çözümler geliştirilecek. İstanbul başta olmak üzere, dönüşüm ihtiyacı olan bölgelerin çevresel, sosyal ve ekonomik özellikleri göz önünde bulundurularak çalışmalar yürütülecek. Kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanmasını zorunlu kılacak mevzuat düzenlemeleri yapılacak. Ayrıca, uzlaşma süreçlerinde katılımcılığın artırılması ve anlaşmazlıkların hızla çözüme kavuşturulması amacıyla ihtisas mahkemeleri oluşturulması için çalışmalar yapılacak.
Marmara Bölgesi'ndeki olası depreme karşı riskli yapı stokunun yenilenmesi de programın öncelikleri arasında yer alıyor. Bu kapsamda toplumsal farkındalık artırılacak ve dönüşüm sürecine hız kazandırılacak. Dönüşüm alanlarının önceliklendirilmesinde afet ve iklim tehlikeleri, yapı stokunun risk durumu ile toplumsal ve ekonomik faktörler dikkate alınacak. Kentsel dönüşümde alanların özelliklerine ve kentlerin ihtiyaçlarına uygun farklı modeller geliştirilmesi hedefleniyor.
