Para Dergisi tarafından 14 Ekim'de Halkbank ana sponsorluğunda ve Vakıf Katılım co-sponsorluğunda düzenlenen 'Yeşil Geleceği Şekillendirmek' temalı Zirve'de, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürü Abdullah Başar önemli açıklamalarda bulundu. Başar, yeşil dönüşüm yatırımlarının sadece çevresel bir sorumluluk olmadığını, aynı zamanda rekabet gücünü korumak için stratejik bir zorunluluk teşkil ettiğini vurguladı.
Bakanlığın çalışmalarını Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu ve Kalkınma Planı gibi belgeler doğrultusunda yürüttüğünü belirten Başar, 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'nin ekosistem için temel bir referans olduğunu ifade etti. Stratejinin beş ana unsurundan birinin, sanayi kaynaklı karbon emisyonlarının azaltılmasını hedefleyen yeşil dönüşüm olduğunu aktardı. Bu kapsamda KOSGEB ve TÜBİTAK destekleri, Dünya Bankası finansmanlı Yeşil Sanayi Projesi ve Yeşil OSB ile ilgili mevzuat çalışmalarının devam ettiğini söyledi. Başar, 'Amacımız ulusal destek araçlarını ve uluslararası finansman kaynaklarını çeşitlendirip yaygınlaştırarak sanayinin dönüşümünü hızlandırmak' şeklinde konuştu.
Genel Müdürlük tarafından yürütülen Yeşil Dönüşüm Programı'nın, teşvik sistemi içerisinde tasarlanmış, kapsayıcı ve ölçekten bağımsız bir program olduğunu belirten Başar, program dahilinde karbon emisyonunu azaltmaya, enerji verimliliğini artırmaya, hammadde kullanımını düşürmeye ve kaynak verimliliğini yükseltmeye yönelik projelere destek verildiğini kaydetti. Ayrıca geri dönüşüm, atık yönetimi ve geri kazanım gibi alanlarda da destekler sunulduğunu aktardı. Başar, 'Destek alan tüm firmalar için teşvik belgesi düzenleniyor. Asgari yatırım büyüklüğü şu an 15-16 milyon lira civarında. Desteklenen yatırımcılara, makine ve teçhizat alımında KDV iadesi, ithal makine ve teçhizatta gümrük vergisi muafiyeti, gelir veya kurumlar vergisi indirimi ve yatırım için kullanılan kredinin belirli bir bölümüne kadar faiz desteği gibi avantajlar sağlanıyor' dedi.
Başvuran firmalardan en az üç kişiden oluşan bir Yeşil Dönüşüm Ekibi kurmaları ve bu kişilerden birini Yeşil Dönüşüm Lideri olarak belirlemeleri isteniyor. Bu uygulamanın temel amacının kurumsal yeşil dönüşüm kültürünü yerleştirmek ve bu alanda insan kaynağı oluşturmak olduğu belirtildi. Ayrıca firmalardan, tesise uzun vadeli bir vizyon kazandırmak amacıyla beş yıllık bir yeşil dönüşüm yol haritası hazırlamaları da talep ediliyor. Destek kararı verilen tüm tesislere Bakanlık tarafından 'Yeşil Dönüşüm Merkezi' unvanı verileceği bilgisini paylaşan Başar, proje sahiplerinden mevzuatta yer alan 11 performans göstergesinden en az birinde hedefin yüzde 75'ine ulaşılmasının beklendiğini ifade etti.
Zirvede konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı İklim Finansmanı ve Teşvikler Dairesi Başkanı Mürsel Akbulut, dönüşümün başarısının doğru yatırımların sürdürülebilir finansman modelleriyle hayata geçirilmesine bağlı olduğunu vurguladı. Enerji sisteminin dönüşümünün, yalnızca güneş ve rüzgar santrallerinin kurulmasından daha geniş bir yatırım ihtiyacı doğurduğunu belirten Akbulut, elektrik iletim ve dağıtım şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve enerji verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasının bu dönüşümün ayrılmaz parçaları olduğunu söyledi. Yenilenebilir üretim kapasitesi ile şebeke altyapısının birlikte geliştirilmemesi durumunda yatırımlardan beklenen faydanın tam olarak elde edilemeyeceğini ifade eden Akbulut, bu nedenle enerji dönüşümüne bütüncül bir sistem olarak yaklaşılması gerektiğini belirtti.
Akbulut, bu bütüncül yaklaşımın Türkiye'nin COP31 sürecinde ortaya koyduğu vizyonun temel unsurlarından biri olduğunu ve elektrifikasyonun COP31 eylem gündeminde öncelikli alanlardan biri olarak ele alındığını kaydetti. Ulusal düzeyde de iklim finansmanını destekleyen çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Akbulut, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen Ulusal İklim Finansmanı Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında uluslararası finansman akışları, yatırım ihtiyaçları ve mevcut politika araçlarının değerlendirildiğini bildirdi. Ulusal İklim Finansmanı Stratejisi taslağına yönelik çalışmaların, daha öngörülebilir ve koordineli bir finansman çerçevesi oluşturmayı amaçladığını belirten Akbulut, Türkiye Yeşil Taksonomisi'ni de bu alandaki önemli çalışmalardan biri olarak gösterdi.
