Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın küresel düzene yönelik en büyük tehdit olduğunu belirtti. Nauseda, Ukrayna'nın egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü güvence altına alacak nihai zaferinin küresel barış ve güvenliği sağlayabileceğini vurguladı.
ABD'nin New York kentinde düzenlenen Genel Kurul'da hitap eden Nauseda, İran'ın son aylarda komşu ülkelere yönelik saldırılarını sürdürdüğünü ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğünü engellediğini söyledi. Bu durumun bölgesel ve uluslararası barış ile güvenlik için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ifade eden Nauseda, Litvanya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz misyonlarına mayın temizleme kapasitesiyle katkı sağlayacağını bildirdi.
"Rusya fiilen savaşı zaten kaybetti"
Konuşmasında Ukrayna'ya da değinen Nauseda, Rusya'nın Ukrayna'da 2022'nin şubat ayında başlattığı tam kapsamlı savaşın Birinci Dünya Savaşı'ndan daha uzun sürdüğüne dikkat çekti. Rusya'nın son bir yılda, 400 binden fazla askerinin ölümü ve yaralanması pahasına Ukrayna topraklarının yalnızca yüzde 0,3'ünü ele geçirebildiğini belirtti. Buna rağmen Ukrayna'nın bağımsız bir devlet olarak ayakta durduğunu, dilinin, kültürünün ve ulusal kimliğinin yaşamaya ve gelişmeye devam ettiğini söyledi.
Nauseda, "Rusya fiilen savaşı zaten kaybetti." değerlendirmesinde bulunarak, Rusya yönetiminin yenilgiyi kabul etmemesinin nedeninin uluslararası hukuk uyarınca hesap verebilirlik ve kendi halkından gelebilecek olası intikam korkusu olduğunu savundu. "Kaba gücün uluslararası hukuka üstün gelmesine izin veremeyiz." diyen Nauseda, Rusya'nın sömürgeci hedeflerinin küresel gıda güvenliğini zayıflattığını ve gıda fiyatlarını yükselttiğini belirtti. Rusya'nın emperyal hedeflerinin Avrupa, Afrika ve Asya'nın derinliklerine ulaştığını ve hiçbir ülkenin kendisini bu tehditten muaf görmemesi gerektiğini vurguladı.
Litvanya'nın son aylarda çok sayıda insansız hava aracının (İHA) hava sahasını ihlal etmesine tanık olduğunu belirten Nauseda, Rusya'nın hibrit saldırı, dezenformasyon ve sabotaj çabalarını yoğunlaştırdığını ifade etti.
Gazze'de İki Devletli Çözüm Vurgusu
Nauseda, konuşmasında Gazze'deki duruma da değinerek, ateşkesin sürdürülmesi ve güçlendirilmesine yönelik uluslararası çabaları desteklediklerini dile getirdi. İki devletli çözümün kapsamlı, adil ve kalıcı barışa giden tek yol olmaya devam ettiğini kaydeden Nauseda, güvenilir bir siyasi süreçle bağdaşmayan yeni adımlardan kaçınılmasının kritik önem taşıdığını ifade etti.
Ayrıca, yapay zekanın ortaya çıkardığı hukuki, etik ve stratejik sorunların ele alınması için uluslararası topluma birlik olma çağrısında bulundu. Yapay zekanın insan onuruna, sürdürülebilir kalkınmaya ve uluslararası güvenliğe hizmet etmesi, yeni bir eşitsizlik, manipülasyon veya çatışma aracına dönüşmemesi gerektiğini belirten Nauseda, insanın hesap verebilirliğinin, uluslararası hukukun, barışın ve güvenliğin korunması gerektiğini vurguladı. BM'nin güvenilirliğinin saldırganlık, yasa dışı ilhak, zorla sınır dışı etme ve insanlığa karşı suçlara kararlı şekilde karşılık verme ve yapay zekanın gelişmesine yönelik küresel yanıtı koordine etme kapasitesine bağlı olduğunu sözlerine ekledi.
