İran lideri Ali Khamenei'nin vefatı sonrası düzenlenen cenaze törenleri sürerken, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki diplomatik ve askeri rekabet tırmanıyor. Bölgedeki deniz trafiği ve kontrol mekanizmaları, küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle kritik bir dönemeçte bulunuyor.
Son 48 saat içerisinde, İran İslam Devrim Muhafızları Korps'un (IRGC) boğaz üzerindeki hakimiyetini pekiştirmek amacıyla hareketlilik başlattığı gözlemlendi. Geçtiğimiz hafta, gemilerin bir kısmı ABD destekli Umman kıyılarına yakın güney rotasını kullanmaya başlarken, İran'ın kontrolündeki kuzey rotasında hareketlilik azaldı. Ancak IRGC tarafından yapılan doğrudan uyarıların ardından, Cumartesi günü en az 8 geminin rotasını değiştirdiği bildirildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere ile varılan mutabakat çerçevesinde, güney rotasını temizlemek amacıyla bir mayın temizleme deniz gücü gönderme planına onay verildiğini duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı ise bu girişimi, haksız ve meşru olmayan bir müdahale olarak nitelendirerek reddetti. Bu süreçte petrol fiyatlarında, varlığın artmasıyla birlikte 125 dolardan yaklaşık 75 dolara kadar gerileme kaydedildi.
ABD ve İran arasında 17 Haziran'da imzalanan mutabakat metni uyarınca, Tahran'ın trafiği blokaj öncesi seviyelere döndürmesi ve 60 gün boyunca geçiş ücreti talep etmemesi öngörülüyordu. Ancak her iki tarafın da ateşkes sürecini askeri konumlarını güçlendirmek için kullandığı ifade ediliyor. Donald Trump, Khamenei'nin cenaze törenleri tamamlanana kadar ABD-İran görüşmelerinin yeniden başlamayacağını kabul etti.
