Küresel akaryakıt piyasasındaki arz sıkıntısı devam ederken, Çin'den dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Pekin yönetiminin ihracat kısıtlamalarını gevşetmesiyle birlikte, Çinli rafineriler temmuz ayında benzin, motorin ve jet yakıtı sevkiyatlarını önemli ölçüde artırdı.
Temmuz ayında Çin'in rafine petrol ürünü ihracatı, bir önceki aya göre yüzde 6,7 artışla 4,65 milyon tona ulaştı. Bu rakamlar içinde motorin, benzin, jet yakıtı ve denizcilik yakıtları yer alıyor. En belirgin artış benzinde gözlemlendi. Haziran ayında yaklaşık 100 bin ton seviyesine gerileyen benzin ihracatı, temmuz ayında yüzde 320 artışla 420 bin tona yükseldi. Ancak bu güçlü aylık sıçramaya rağmen, benzin ihracatı geçen yılın aynı ayına göre hala yüzde 55,3 oranında daha düşük seviyede bulunuyor.
Motorin ihracatı ise bir ayda yüzde 88 artış göstererek 810 bin tona çıktı. Bu artışla birlikte motorin sevkiyatları geçen yılın temmuz ayı seviyelerine yaklaşırken, geçen yılki aylık ortalamanın yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktı. Jet yakıtı ihracatında da benzer bir toparlanma yaşandı. Çin'in havacılık yakıtı ihracatı temmuz ayında yüzde 42 artarak 1,32 milyon tona ulaştı. Ancak bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 daha düşük kaldı.
Çin, mart ayında İran savaşının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki olası kapanmaların küresel petrol arzını etkilemesi endişesiyle akaryakıt ihracatını sınırlamıştı. Bu politika, iç piyasadaki arzı güvence altına almayı amaçlıyordu. Temmuz ayında ise Pekin ihracat sınırlamalarını gevşetmeye başladı ve ağustos ayında rafinerilere verilen dış satış imkanları daha da genişletildi. Çin'in toplam rafine ürün ihracatı temmuzda aylık bazda yükselmiş olsa da, geçen yılın aynı ayının yüzde 12,9 altında kaldı. Bu durum, mart ayından beri uygulanan sıkı politikanın gevşetilmeye başlandığını gösteriyor.
Çin'in ihracat kararının zamanlaması, küresel piyasalar açısından kritik öneme sahip. İran savaşı, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları, son haftalarda özellikle motorin arzını sıkıştırdı. ABD'de motorin rafineri marjı pazartesi günü varil başına 102,20 dolara çıkarak ilk kez 100 dolar sınırını aştı. Avrupa'da da motorin arzındaki daralma fiyatları yukarı iterken, rafineriler olağanüstü yüksek kâr marjlarıyla çalışıyor. Orta Doğu'daki rafineri üretimi savaş öncesi seviyelerin altında kalırken, Rusya'daki petrol işleme hacmi de saldırıların etkisiyle yaklaşık 20 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Çin'in üretim ve ihracatındaki düşüş de son aylarda küresel ürün açığını büyüten unsurlardan biri olmuştu.
Bu nedenle, Çin'den gelecek ilave motorin ve jet yakıtı sevkiyatlarının, özellikle Asya piyasasında arz baskısını azaltabileceği öngörülüyor. Pekin'in ihracata yeniden alan açması, Çinli rafineriler açısından da önem taşıyor. İç piyasaya göre daha yüksek fiyatların bulunduğu dış pazarlara satış yapılabilmesi, rafinerilerin üretimi artırması için ekonomik teşvik sağlıyor. Üretimin toparlanması, zaman içinde Çin'in ham petrol ithalatını da destekleyebilir. Ağustos ayı için verilen ihracat izinlerinin savaş öncesi seviyelerin üzerine çıkabilecek miktarlara ulaşması, Çin'in küresel yakıt piyasasındaki ağırlığının yeniden artabileceğine işaret ediyor.
