Türkiye, Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü'nde ülkedeki çocuk işçiliği ve örgün eğitim dışı kalan çocuklara ilişkin endişe verici verileri paylaştı. Ekonomik zorluklar ve eğitim politikalarındaki değişimler, çocukları hem iş yaşamına hem de okuldan uzaklaşmaya itiyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 2024-2025 eğitim istatistiklerine göre, örgün eğitimde olmayan çocuk sayısı bir önceki yıla göre arttı. İlkokul, ortaokul ve lise çağındaki kayıtlı olmayan çocuklar ile açıköğretim ve mesleki eğitim merkezlerine kayıtlı öğrenciler dahil edildiğinde, örgün eğitim dışı kalan çocuk sayısı yaklaşık 4 milyona ulaştı. Bu rakamlar arasında 3 milyon 959 bin 288 çocuk bulunuyor.
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin 2013-2026 yılları arasındaki verileri, çocuk iş cinayetlerinin boyutunu gözler önüne seriyor. Bu dönemde toplam 862 çocuk işçi iş kazalarında hayatını kaybetti. Hayatını kaybeden çocukların 292'si 5-14 yaş, 570'i ise 15-17 yaş aralığında bulunuyor. Çocuk işçi ölümlerinin en yoğun yaşandığı sektörler yüzde 52 ile tarım/orman, yüzde 13 ile inşaat olarak belirtildi. En çok çocuk işçi cinayetinin yaşandığı şehir ise Şanlıurfa oldu.
Araştırmacı-yazar Ö.H.A., Türkiye'deki çocuk işçiliği sorununu değerlendirdi. Akış, ekonomik krizin ve artan enflasyonun ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırdığını belirtti. Resmi kayıtlardaki çocuk işçi sayısının arttığını ve mesleki eğitim merkezlerindeki öğrencilerin de fiilen işçi statüsünde çalıştığını vurguladı. Kayıtlara geçmeyen sokak çocukları, mevsimlik tarım işçileri ve mülteci çocuklar da eklendiğinde, Türkiye'de çocuk işçi sayısının 2 milyonu aştığı tahmin ediliyor.
Akış, özellikle yaz aylarında tarımda çalışan çocukların güvencesiz ve düşük ücretle çalıştırıldığını, bu durumun iş cinayetlerini artırdığını ifade etti. Ayrıca, bazı eğitim politikalarının ve toplumsal eğilimlerin kız çocuklarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebileceği ve çocuk yaşta evlilikleri teşvik edebileceği endişesini dile getirdi. Mülteci çocuklar ve medya sektöründe çalışan çocuk işçiler de Akış'ın değerlendirmeleri arasında yer aldı. Akış, çocuk işçiliğiyle mücadelenin, çocukların önceliklendirildiği bir toplum düzeni inşa etmenin tek gerçekçi yolu olduğunu savundu.
