Küresel iklim modelleri, önümüzdeki aylarda etkili olabilecek güçlü bir süper El Nino olasılığının arttığını gösteriyor. Bu durumun dünya genelinde sıcaklıklar, yağış düzenleri ve aşırı hava olayları üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından mart ayında yayımlanan bir rapor, süper El Nino ihtimalinin yüksek olduğuna dikkat çekmişti. Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, süper El Nino'nun küresel atmosfer dolaşımını değiştirebileceğini, jet akımlarını kaydırabileceğini ve küresel sıcaklık rekorlarını tetikleyebileceğini ifade etmişti. Tarihteki en büyük sıcaklık anomalilerinden birinin 1997-1998'deki süper El Nino sırasında yaşandığını hatırlattı.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, tropikal Pasifik'teki gözlemler ve tahmin modellerinin 2026'nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino olayına işaret ettiğini belirtti. Modellerin önemli bir bölümünün süper El Nino senaryosuna yaklaştığını ancak iklim bilimindeki 'ilkbahar belirsizlik bariyeri'nin henüz aşılmadığını, daha net bir tablonun haziran ve temmuz güncellemeleriyle ortaya çıkacağını söyledi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) verilerine göre, Mayıs-Temmuz 2026 döneminde El Nino gelişme olasılığı yüzde 61'e yükseldi. Yıl sonuna kadar sürmesi beklenen olayın 'çok güçlü bir El Nino' düzeyine ulaşmasına ise dörtte bir olasılık veriliyor. Columbia Üniversitesi Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü (IRI) ise Temmuz-Eylül 2026 için El Nino olasılığını yüzde 94'e çıkardı. IRI'ye göre asıl soru 'El Nino olacak mı?' değil, 'ne kadar güçlü olacak?' sorusudur.
Uzmanlar, 1877-1878 yıllarında yaşanan ve kayıtlara geçen en güçlü El Nino olayının sonuçlarının yeniden yaşanmasından endişe ediyor. Modern teknolojinin hazırlıklı hale getirdiği dünyada, küresel ısınmanın etkisiyle daha sıcak olan atmosfer ve okyanusların, El Nino kaynaklı aşırı olayları daha yıkıcı hale getirebileceği belirtiliyor.
Tarihteki en yıkıcı El Nino olaylarından biri olan 1877-1878'deki felaket, Hindistan, Çin, Brezilya ve diğer bölgelerde büyük kıtlıklara yol açmış, 50 milyondan fazla insanın ölümüne neden olmuştu. Bu olayın etkileri, 1875'te başlayan kuraklıkların Hint ve Atlantik okyanuslarındaki güçlü iklim sistemleri ve El Nino ile birleşmesiyle yıllarca sürmüştü. Kuraklık, tarımsal üretimi, su kaynaklarını, hayvancılığı ve ekonomik düzeni çökertmiş, milyonlarca insanı açlıkla karşı karşıya bırakmıştı.
Doç. Dr. Yavaşlı, 2026 için bazı modellerin Nino 3.4 indeksinde +3 derece civarında bir pik öngördüğünü belirterek, bu durumun 1997-98 ve 2015-16 olaylarını geride bırakacak bir güce işaret ettiğini söyledi. Bu açıdan, fiziksel büyüklük olarak 1877'deki tabloya benzer bir durumla karşı karşıya kalınabileceği ifade edildi.
