NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bugün Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelecek. Görüşmelerin ana gündem maddesi, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi ve bu süreçte Washington ile ittifak arasında yaşanan gerilim olacak.
Avrupa ile ABD arasındaki sorunların çözümü ve Avrupalı müttefiklerin külfet paylaşımı konusunda daha somut adımlar atması gibi konular, görüşmelerde ele alınacak konuların başında geliyor. Zirvenin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi ve NATO'nun birlik, beraberlik ve dayanışma mesajlarını yinelemesi için yapılması gerekenler üzerinde durulacak. Avrupa ve Ortadoğu'da süregelen askeri çatışmalar ve ittifak içindeki kırılmalar, hazırlıkların daha hassas yapılmasını gerektiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 13 Nisan'da Anadolu Ajansı'na (AA) yaptığı açıklamada, zirvenin NATO tarihinin en önemli zirvelerinden biri olacağını belirterek, hazırlıkların ciddi şekilde sürdüğünü ve NATO Genel Sekreteri ile yakın iş birliği içinde olunduğunu ifade etmişti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ittifaka yönelik eleştirilerinin transatlantik ilişkilere ve NATO Zirvesi'ne etkisi, en çok üzerinde durulan konulardan biri. Bakan Fidan, Trump'ın zirveye katılma konusunda isteksiz olduğunu ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'a duyduğu kişisel saygı nedeniyle katılacağını düşündüğünü belirtmişti. ABD'den henüz Trump'ın zirveye katılımına ilişkin resmi bir bilgilendirme yapılmadı.
Amerikan basınında yer alan haberlere göre, NATO Genel Sekreteri Rutte'nin Trump ile yaptığı görüşmenin sıkıntılı geçtiği ve Trump'ın ittifaktan beklentisinin kalmadığını sert sözlerle dile getirdiği aktarılmıştı. ABD'nin ittifaktan ayrılma veya askerlerini çekme gibi adımlar atabileceği yönündeki açıklamalar da yetkililer tarafından dile getirildi. Rutte'nin Erdoğan ile görüşmesinde, ABD ile yaşanan sıkıntının aşılması için atılması gereken adımlar ve alınacak kararlar konusunda görüş alışverişinde bulunması bekleniyor. Erdoğan'ın Trump ile yakın ilişkisinin bu açıdan önemli bir unsur olabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Ankara Zirvesi'nde alınacak kararlar kadar, NATO'nun birliğinin ve dayanışmasının sürdüğünün vurgulanması da önem taşıyor. Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, Ankara Zirvesi'nin NATO'nun geleceği ve birliğinin tartışıldığı bir dönemde yapılacağını hatırlatarak, zirveyi endişeleri gidermek ve müttefiklerin kolektif savunma açısından birlik içinde olduğunu göstermek için bir fırsat olarak gördüklerini belirtti. NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska da birliğin transatlantik ilişkilerin güvenliği için yaşamsal önemine dikkat çekti.
Shekerinska, NATO müttefiklerinin 2025'teki Lahey Zirvesi'nde yıllık savunma harcamalarını gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ine çıkarma taahhüdünü hatırlattı ve Ankara Zirvesi'nde bu konuda somut adımların bildirilmesini umduğunu kaydetti. Ayrıca, NATO'nun Ukrayna'ya desteğin sürmesi konusunda da önemli kararlar alacağı ifade edildi. Trump'ın en çok eleştirdiği konulardan biri olan savunma harcamaları ve Avrupalı müttefiklerin bu konudaki yetersizliği de gündemde yer alıyor.
Ukrayna'daki savaş ve Ortadoğu'daki gelişmeler, NATO'nun savunma sanayi üretim ve tedarik süreçlerini gözden geçirmesine neden oldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara Zirvesi'nde bu konuların da ele alınacağını belirtmişti.
