Türkiye'nin batı bölgesinde, İzmir'in Menderes ilçesi Ahmetbeyli yakınlarında bulunan antik Notion kenti arkeolojik kazı alanında önemli bir buluntuya ulaşıldı. Yapılan çalışmalar neticesinde, Pers İmparatorluğu dönemine ait olduğu değerlendirilen ve saf altından üretilen sikkelerden oluşan tarihi bir define gün yüzüne çıkarıldı.
Antik Dönemden Kalan Hazine
Yaklaşık 2 bin 500 yıl önce küçük bir çömlek içerisine gizlendiği tespit edilen sikkelerin, dönemin Pers-Atina savaşlarında görev alan paralı askerlerin maaş ödemelerinde kullanıldığı tahmin ediliyor. Michigan Üniversitesi bünyesinde yürütülen Notion Arkeoloji Projesi tarafından gerçekleştirilen keşif, 2023 yılında kayıt altına alınmıştı.
Kazı raporlarında yer alan bilgilere göre, altın sikkeler Helenistik döneme ait bir konutun altında bulunan daha eski bir yapının oda köşesinde tespit edildi. Keşfe liderlik eden Michigan Üniversitesi Akdeniz Sanatı ve Arkeolojisi Profesörü Christopher Ratte, paraların güvenlik gerekçesiyle gömüldüğünü ancak sahibinin bir daha geri dönemediğini ifade etti.
"Kimse değerli metallerden oluşan bir defineyi geri alma niyeti olmadan gömmez. Dolayısıyla, böyle bir definenin günümüze kadar korunmasını ancak en ciddi talihsizlikler ve ani gelişen olaylar açıklayabilir"
Askeri Fon ve Stratejik Konum
Uzmanlar, Notion kentinin stratejik önemine vurgu yapıyor. MÖ 6. yüzyılda Pers kontrolünde olan ve ardından Yunan egemenliğine geçen liman kentinin, MÖ 334 yılında Büyük İskender'in gelişiyle el değiştiren bir bölge olduğu biliniyor. Antik tarihçi Ksenofon'un kayıtlarında geçen ve "darik" olarak tanımlanan bu altın sikkelerin, bir paralı askerin aylık maaşına tekabül ettiği belirtiliyor.
Araştırmacılar, çömlek içerisinde bulunan bu toplu miktarın gelecekteki bir askeri harekat için ayrılmış bir askeri fon olabileceğini ya da liman inşaatları için saklandığını öngörüyor. Bölgedeki ani bir askeri hareketlilik veya tahliye süreci nedeniyle paranın sahibine ulaşılamadığı ihtimali üzerinde duruluyor.
