Küresel emtia piyasalarında tarım grubu ürünlerinde yılın ilk yarısında belirgin bir ayrışma gözlemlendi. Jeopolitik riskler ve iklimsel faktörler, ürün bazlı fiyat hareketlerini doğrudan etkiledi. Bu süreçte buğday, pirinç ve pamuk fiyatlarında sert yükselişler kaydedilirken; mısır, kahve, şeker ve kakao fiyatlarında düşüş eğilimi görüldü.
Pirinç ve Buğday Fiyatlarında Rekor Seviyeler
Chicago Ticaret Borsası verilerine göre, pirinç fiyatları yüzde 24 oranında artış gösterdi. Buğday fiyatları ise yüzde 16,2 yükselerek kile başına 6,8825 dolar seviyesine ulaştı ve Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Bu yükselişlerde ABD'deki kuraklık, gübre maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar etkili oldu. Ayrıca Hindistan'ın uyguladığı ihracat kısıtlamalarının küresel pirinç arzını daralttığı belirtildi.
Pamuk Fiyatları ve Diğer Emtialardaki Durum
Intercontinental Exchange verilerine göre, pamuk fiyatları yılın ilk yarısında yüzde 19,5 oranında değer kazandı. Pamuk fiyatlarındaki bu artışta ABD'deki kuraklık ve don riski temel faktörler arasında yer aldı. Buna karşın kahve ve şeker fiyatlarında gerileme yaşandı. ABD Tarım Bakanlığı tarafından yapılan öngörülere göre, Brezilya'nın 2026-2027 kahve hasadının yüzde 14 artışla 71,9 milyon torbaya ulaşarak rekor kıracağı tahmin ediliyor. Vietnam'dan gelen yüksek ihracat hacmi de kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.
Uzmanlardan El Nino ve Savaş Uyarısı
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, fiyat hareketlerini iklimsel ve siyasi gelişmelere bağladı. El Nino hava olayının rekolte beklentilerini değiştirdiğini belirten Ergezen, Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya'da azalan yağışların pirinç ve pamuk üretimini olumsuz etkilediğini ifade etti. Ayrıca, ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji ve gübre maliyetlerini yükselterek tarım ürünleri üzerindeki maliyet baskısını artırdığı vurgulandı.
