Avrupa'nın askeri ve teknolojik bağımsızlık hedeflerine yönelik önemli bir proje olan Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi sonlandırıldı. Yaklaşık 100 milyar Euro bütçeli proje, Fransa ve Almanya arasındaki ticari anlaşmazlıklar ve farklı askeri öncelikler nedeniyle rafa kaldırıldı.
Alman Haber Ajansı'nın (DPA) hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, projenin iptal kararı Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Karadağ'daki AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında alındı. Aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığın aşılamaması üzerine milyarlık projenin tamamen bitirilmesi kararlaştırıldı.
Savunma analistleri, havacılık devleri Airbus ve Dassault Aviation arasındaki teknoloji paylaşımı, yönetimsel kontrol ve patent hakları konusundaki anlaşmazlıkların projenin çöküşünde etkili olduğunu belirtiyor. Şirketler arasındaki derin rekabetin, Avrupa'nın ortak askeri geleceğinin önüne geçtiği ifade ediliyor. Siyasi liderlerin çabalarının şirketler arası bu güç savaşını sona erdirmeye yetmediği kaydedildi.
Projenin başarısızlığındaki bir diğer önemli etkenin ise Fransa ve Almanya ordularının uçaktan beklentilerinin farklı olması olduğu vurgulandı. Fransa, stratejik doktrini gereği uçağın nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini talep ederken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz bu tür maliyetli özelliklere ihtiyaç duyulmadığını belirtti. Merz, 6. nesil insanlı jet geliştirmenin Almanya için gerekliliğini sorgulayarak projeye olan inancını dile getirmedi.
FCAS projesi, sadece bir savaş uçağı üretimi değil, aynı zamanda 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alacak entegre bir muharebe ağı oluşturmayı hedefliyordu. Uçağa eşlik edecek İHA'lar, otonom sistemler ve gelişmiş silah istasyonları bu ağın bir parçası olacaktı. Projenin iptaliyle Avrupa'nın ordularını modernleştirme süreci bir çıkmaza girdi.
Projenin sona ermesiyle birlikte, Fransa'nın Dassault firması mevcut Rafale uçaklarını modernize etmeye odaklanacak. Airbus'ın ise İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık kurabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü GCAP projesine entegre olabileceği değerlendiriliyor. Bu belirsizlik ortamında, diğer Avrupa ülkelerinin savunma ihtiyaçları için ABD yapımı F-35 platformlarına yönelmesi bekleniyor.
