Gökyüzü meraklılarının uzun süredir beklediği tam Güneş tutulması, 12 Ağustos'ta gerçekleşecek. Bu doğa olayı sırasında dünyanın bazı bölgelerinde gündüz vakti kısa süreli bir kararma yaşanacak.
Tam Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş'i tamamen örtmesiyle meydana gelir. Bu sırada Ay'ın gölgesi Dünya üzerine düşerek gündüz saatlerinde kısa süreli bir karanlık oluşturur. Bu yılki tutulma, Grönland, İzlanda, kuzey İspanya ve kuzeydoğu Portekiz'in bazı bölgelerinden tam olarak izlenebilecek. Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika'nın geniş kesimlerinde ise parçalı Güneş tutulması gözlemlenecek.
Tutulmanın tam olarak görüleceği hat, yaklaşık 8 bin 300 kilometre uzunluğunda bir alanı kapsayacak. Gözlemler Arktik kıyılarından başlayıp Kuzey Kutbu yakınlarından geçerek Grönland, İzlanda, Portekiz ve kuzey İspanya üzerinden ilerleyecek. Grönland'daki gözlemciler iki dakikadan biraz fazla, kuzey İspanya'dakiler ise yaklaşık 20 saniyelik bir karanlık deneyimi yaşayacak.
Uzmanlar, tutulma gözlemlerinde hava koşullarının en büyük risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor. 2024'teki Meksika, ABD ve Kanada'dan izlenen tam Güneş tutulmasının ardından bu yazki olay, Avrupa için özel bir önem taşıyor. İspanya ana karasından görülebilecek ilk tam Güneş tutulması, 1905'ten bu yana ilk kez gerçekleşecek ve ülkenin 2028'e kadar göreceği üç tutulmanın ilki olacak.
Bir sonraki tam Güneş tutulması 2 Ağustos 2027'de güney İspanya, Kuzey Afrika, Suudi Arabistan ve Yemen'den izlenebilecek. ABD'de ise tam tutulma için 2033'te Alaska'ya kadar beklenmesi gerekecek.
Tam Güneş tutulmaları, bilim insanlarına Güneş'in dış atmosferi olan koronayı inceleme fırsatı sunar. Bu yılki tutulmada araştırmacılar, yüksek irtifa balonları kullanarak Ay'ın gölgesini ve tutulmayı görüntülemeyi planlıyor. Amaçlardan biri, 1919'da Einstein'ın genel görelilik teorisini doğrulayan tarihi deneyi yeniden oluşturmak. Bilim insanları ayrıca vatandaşları da bilimsel çalışmalara katılmaya davet ediyor; gönüllüler, tutulma sırasında atmosferdeki değişimleri ölçmek için basit cihazlar geliştirebilecek.
